در سالی که ایران می‌توانست در المپیک 1928 شرکت کند، این فرصت از دست رفت و مسابقات داخلی در رشته‌هایی چون فوتبال و کشتی پهلوانی ادامه پیدا کرد. 

رشته اسکی نیز کم‌کم در مناطق سردسیر توسط اروپایی‌ها انجام می‌گرفت و به مرور توجه علاقه‌مندان را به خود جلب کرد... .

 

چند ماه قبل از برگزاری بازی‌های المپیک آمستردام، کمیته بین‌المللی المپیک از ایران دعوت به عمل آورد تا ورزشکاران خود را به این مسابقات اعزام کند. در دی‌ ماه سال 1306 بود که مشخص شد با وجود دعوت رسمی IOC ایران آمادگی کافی برای حضور در این بازی‌ها را ندارد. در نامه شماره 15678 وزارت معارف و اوقاف و صنایع مستظرفه- مورخ 21 دی ماه- به وزارت امور خارجه آمده بود:

« وزارت جلیله امور خارجه

در جواب مراسله نمره 237/3927 راجع بدعوت کمیته اولمپیک ... در این سنه از شرکت در مسابقه بازی‌های اولمپیک معذور است. ولی امیدوار است که در 1932 ورزشکاران ایران بتوانند عده‌ای را برای شرکت در بازی‌های مذکور اعزام دارند.»

تاریخ تحریر: 19 دی، تاریخ پاکنویس: 19 دی، تاریخ ثبت 21 دی، تاریخ خروج: 21 دی.

رقابت‌های المپیک آمستردام از روز 17 مه ‌1928 (پنجشنبه 17 اردیبهشت 1307) آغاز شد و تا 12 آگوست (یکشنبه 21 مرداد) به درازا انجامید. آسیایی‌ها توسط ژاپن و هند نخستین مدال‌های طلای خود را از بازی‌ها کسب کردند اما غیبت ایران سبب شد که جایی در جمع پیشتازان ورزش آسیا در عرصه بین‌المللی نداشته باشد. چهار سال بعد هم ایران هنوز کمیته ملی المپیک نداشت و دوری راه تا آمریکا نیز مزید بر علت شد تا باز هم ایران در بازی‌ها شرکت نکند. به این ترتیب بیست سال از بازی‌های آمستردام گذشت تا ایران به خانواده المپیک اضافه شود.

 

تیم فوتبال باشگاه ارامنه عراق از ایرانیان مقیم آن کشور برای انجام یک مسابقه دوستانه دعوت به عمل آورد. در پی این تقاضا، فوتبالیست‌های ایرانی مقیم عراق از باشگاه «اجتماعیون» خواستند تا چهار بازیکن ورزیده خود به نام‌های حسن زندی، سید باقر عسکری، آسید حسن گوشه و بدیع‌الله مجذوب را به کمک آن تیم اعزام دارند.

بازیکنان مزبور بلافاصله با 11 دست پیراهن سه رنگ پرچم ایران عازم آن کشور شدند و در ساعت 17 روز جمعه 26 مردادماه، مسابقه فوتبال بین دو تیم با حضور حکمران عراق و عموم رؤسای دوایر دولتی، تجار، اصناف و عموم ارامنه قریب به 3000 نفر تماشاچی، انجام گرفت. در نیمه اول بازی، بازیکنان تیم ایرانیان مقیم عراق 3 گل وارد دروازه تیم ارامنه عراق کردند که از بهترین فوتبالیست‌های ارامنه اصفهان نیز سود می‌برد و در نیمه دوم نیز دو گل دیگر هم به ثمر رساندند و در پایان بازی را با نتیجه 5 بر صفر به نفع خود به پایان بردند. سه گل از پنج گل تیم ایرانیان مقیم عراق را بازیکنان کمکی اعزامی از تهران به ثمر رساندند. در برگزاری این مسابقه و پذیرایی از بازیکنان ایرانی اعزامی از تهران، دو نفر از ایرانیان مشتاق به نام‌های « آقا علی اکبر» و « یحیی شکوهی» نقش بسزایی داشتند و با صرف مبلغ سیصد تومان از همه بازیکنان و تماشاچیان پذیرایی

 کردند.

اطلاعات، شماره 563، 3/6/1307، ص 3

 

پس از یک مبارزه کشتی طولانی و 45 دقیقه‌ای، سیدعلی میرپور طهرانی با شکست دادن پهلوان اکبر پاچناری عنوان پهلوان اول پایتخت را از آن خود کرد. 

پهلوان سیدعلی 22 ساله، متولد 2 شهریور 1285 در خیابان ری طهران بود و از ده سالگی به توصیه پدر خود (سیدحسن میرپور طهرانی) کشتی گرفتن را آغاز کرد و بعدها کشتی پهلوانی را زیر نظر محمدصادق بلورفروش پهلوان پایتخت ادامه داد. سیدعلی در قهوه‌خانه کار می‌کرد و در کنار شغل خود، کشتی را رها نکرد. در پرتاب میل و کباده کشی توانایی فراوانی کسب کرد و در کشتی نیز به خوبی فنون لنگ و رودست را اجرا می‌کرد. او پس از کنار گذاشتن کشتی، شاگردانی چون رستم آقاصالح، محمود عرب و شعبان همادیان را به جامعه کشتی معرفی کرد. سیدعلی بعدها و در دهه 30 نام خانوادگی خود را به حق‌شناس کمیاب تغییر داد. وی در روز 26 آذر 1352 درگذشت و در قم به خاک سپرده شد.

روز جمعه 26 آذر 1307 اتفاقی بی‌سابقه در مسابقات فوتبال باشگاه‌های طهران رخ داد که لازم شد مجمع ترقی و ترویج فوتبال، قوانین انضباطی خود را برای چنین امری عملی سازد. روزنامه اقدام در شماره 687 خود (مورخ 22 آذرماه) نوشت:

در این روز در هفته چهار رقابت‌ها تیم دوم اجتماعیون (3-یک) تیم دوم شعاع را شکست داد، طوفان و تیم اول ایران (یک-یک) مساوی کردند و دیدار تیم اول شعاع و تیم دوم ایران نیز بدون گل خاتمه پیدا کرد. همین نتیجه در بازی تیم دوم مدرسه آمریکایی و تیم دوم نظام تکرار شد. تدین هم با 5 گل تیم سوم کالج را در هم کوبید و سرانجام تیم دارالمعلمین ابتدایی با یک گل تیم دوم آمریکایی را شکست داد.

اما پس از بازی دارالمعلمین ابتدایی و تیم دوم آمریکایی مشخص شد که تیم بازنده (تیم آمریکایی) از یک بازیکن غیرقانونی استفاده کرده و به همین خاطر نتیجه مسابقه باطل اعلام و دارالمعلمین ابتدایی با نتیجه 3- صفر برنده اعلام شد.

همچنین بنا به نوشته روزنامه اطلاعات مورخ 18 بهمن 1307 و در پایان هفته هشتم رقابت‌ها مجمع ترقی و ترویج فوتبال اعلام کرد که« علی‌اصغر کوثری» عضو تیم شعاع به دلیل بی‌احترامی به داور به مدت یک سال از حضور در مسابقات محروم شده است و هیچ باشگاهی حق به خدمت گرفتن او را ندارد. مجمع همچنین « علی سنایی» بازیکن تیم اول اجتماعیون را به دلیل خشونت با جریمه‌ای یک ماهه مواجه ساخت و وی برای یک ماه از حضور در مسابقات محروم شد.

روزنامه اطلاعات در شماره سوم آبان 1307 خود اطلاعیه مجمع ترقی و ترویج فوتبال را منتشر کرد. در این اطلاعیه آمده بود: «کلوب‌های پایتخت دخول به مسابقه‌های هذه‌السنه باید صورت عده بازیکنان، رنگ مخصوص و آدرس کلوب خود را به انضمام بیست و پنج قران حق‌الورود قبل از پانزده آبان 1307 به ابوالفضل صدری منشی مجمع دارالمعلمین ورزش تسلیم و رسید دریافت دارند.»

پس از ثبت‌نام باشگاه‌ها به منظور ایجاد هماهنگی‌ها و برنامه‌ریزی‌های لازم به دعوت مجمع جلسه‌ای با شرکت نمایندگان باشگاه‌ها در محل کلوب ایران واقع در خیابان« لختی» در ساعت 6 بعد از ظهر روز شنبه 23 آبان ماه تشکیل شد؛ پس از قرعه‌کشی ترتیب انجام بازی‌ها مشخص و مسابقات از ساعت 15 روز 25 آبان رسماً آغاز شد. در این رقابت‌های 21 تیم حضور داشتند از جمله: مدرسه شبانه‌روزی آمریکایی (سه تیم)، مدرسه نظام (دو تیم)، ایران (دو تیم)، کالج (سه تیم)، طهران (دو تیم)، شعاع (دو تیم)، ثروت، تدین، طوفان، دارالمعلمین ابتدایی، کلوب اجتماعیون (دو تیم).

کوه‌های پربرف اطراف تهران، آرام آرام رشته‌ای جدید را به خود دید. اسکی هم توسط اروپایی‌ها وارد ایران شد و دو گروه در معرفی اسکی به ایرانیان مؤثر بودند؛ آلمانی‌ها و سوئدی‌هایی که برای احداث راه‌آهن سراسری و بهره‌برداری از معادن زغال سنگ و احداث کارخانه ذوب‌آهن به ایران آمده بودند. ایشان با مشاهده کوه‌های پربرف البرز اسکی‌های خود را از اروپا به ایران آوردند و زمستان به سیر و سیاحت در کوه‌ها می‌پرداختند و با شیرین‌کاری‌های‌شان نظاره‌گران را به حیرت و تحسین وا می‌داشتند خصوصاً بچه‌های روستایی که از تماشاچیان پروپاقرص و علاقه‌مند این اسکی‌بازان رنگی بودند. این افراد عمدتاً در منطقه فیروزکوه و شمشک و حاجی‌آباد (واقع در 25 کیلومتری شمال شرقی تهران) اسکی می‌کردند.

 

عبادالله بصیر که از بنیانگذاران ورزش شمشیربازی ایران به شمار می‌آید و در سال 1368 زندگی را بدرود گفت، در این سال برای تحصیل در رشته تربیت بدنی به فرانسه اعزام شد. وی درباره حضور خود در فرانسه گفت: «در آنجا به علت آنکه قدم کوتاه بود در امتحان ورودی رد شدم و ناگزیر رشته پزشکی را انتخاب کردم. ولی به علت علاقه شدیدی که به ورزش داشتم، شمشیربازی و دوچرخه‌سواری و شنا را به‌طور جدی دنبال کردم و در دانشگاه به امتیازات قابل توجهی دست یافتم و ثابت کردم که کوتاهی قد نشانه ضعف ورزشی نیست. ورزش اسکی را نیز در همان دوران دانشجویی شروع کردم. هنگامی که در یکی از مراکز اسکی فرانسه بودم با یک نجار اسکی‌ساز آشنا شدم و چندین و چند روز، بعدازظهرها پیش او می‌رفتم و اسکی ساختن را یاد می‌گرفتم. پس از آنکه در سال 1316 به ایران بازگشتم به کارخانه نجاری صدری در لاله‌زار جنوبی که دو کارگر مجاز داشت مراجعه کردم و به آنان فن اسکی‌سازی را یاد دادم. فکر می‌کنم من اولین کسی باشم که طریقه ساخت اسکی را به ایران آوردم. از همان سالی که به ایران بازگشتم به تبلیغ اسکی در میان خانواده‌های ورزش‌دوست ایرانی پرداختم. خود من با چند نفر و با دوستان یا با ماشین شخصی یا با کمپرسی زغال سنگ به تپه‌های «تلو» می‌رفتیم و اسکی می‌کردیم. گاهی نیز از تلو تا گردنه قوچک را با اسکی طی می‌کردیم. در آن روزگار برف‌های سنگینی در شمیران می‌بارید و در بسیاری مواقع می‌توانستیم روی تپه‌های الهیه هم اسکی کنیم. ولی پیست اصلی همان پیست گردنه تلو در 25 کیلومتری شرق تهران بود که به تسامح پیست لشکرک هم می‌گفتند. پیست تلو حتی تا بعد از عید هم برف خوبی داشت ولی از سال 1320 به بعد کم‌کم دچار کم برفی شد.»

 

روز جمعه 14 اردیبهشت، رقابت‌های باشگاه‌های طهران در فصل 07-1306 به پایان راه خود رسید و دو تیم کلوب ایران و مدرسه نظام در کالج آمریکایی به مصاف هم رفتند. کلوب ایران که بازیکنانش از فارغ‌التحصیلان مدرسه نظام بودند، این مسابقه را با یک گل به سود خود خاتمه داد و قهرمان شد. جایزه تیم قهرمان یازده مدال برای بازیکنان و یک مدال برای مربی آن بود که همراه با یک گلدان نقره از طرف سیدمحمد تدین رئیس مجمع ترقی و ترویج فوتبال به آنها اهدا شد. تدین که پیش‌تر وزیر معارف بود، در دی ماه سال قبل از وزارت کنار گذاشته شد و از آن پس بیشتر وقت خود را صرف امور فرهنگی می‌کرد. کنار گذاشتن او از وزارت، مقدمه‌ای بود بر از دست دادن 

متولد روز شنبه 26 خرداد 1307 و درگذشته به تاریخ یکشنبه 28 تیر 1388 در گلن دِیل واقع در کالیفرنیا. 

ساگینیان از اولین نسل بوکسورهای ایرانی بود که بخت حضور در المپیک را به دست آورد و در بازی‌های المپیک 1952 هلسینکی، در وزن هفتم رقابت‌های مشت‌زنی (وزن 71 کیلوگرم) شرکت کرد. 

این رقابت‌ها از روز 29 جولای (7 مرداد 1331) با حضور 23 بوکسور از 23 کشور آغاز شد و ساگینیان در دور اول مقابل« اِلادیو اسکار هررا» از آرژانتین در سه راند شکست خورد و از مسابقات کنار رفت. رقیب آرژانتینی او در پایان این مسابقات برنده مدال برنز المپیک شد.

 

اولین داور بین‌المللی والیبال ایران در ساوه متولد شد. نعمتی را به دلیل ابداع مسابقات لیگ والیبال ایران (جام پاسارگارد) در سال 1354 به خاطر می‌آورند؛ اتفاقی که ایده اصلی آن توسط بیژن رفیعی سردبیر مجله دنیای ورزش مطرح شد و سرانجام در دوران ریاست فرهاد مسعودی بر فدراسیون والیبال رنگ واقعیت به خود گرفت.

با این وجود نعمتی نه فقط یک کارشناس والیبال بلکه متخصص رشته‌های مختلف بود. تحصیلات آکادمیک خود را در دانشسرای تربیت بدنی گذراند و در 21 سالگی به استخدام وزارت فرهنگ درآمد. آنگاه لیسانس و فوق لیسانس خود را در رشته تربیت بدنی و علوم تربیتی گرفت. در همان دوران به عنوان ناجی غریق و مربی شنا در امجدیه فعالیت خود را آغاز کرد و علاوه بر آن، در رشته‌هایی چون بسکتبال، دوچرخه‌سواری، دوومیدانی، شیرجه، شنا، واترپلو و ژیمناستیک نیز به داوری پرداخت.

وی بعدها رئیس فدراسیون نجات غریق ایران، دبیر فدراسیون والیبال، عضو کمیته داوری فدراسیون بین‌المللی والیبال، عضو فدراسیون جهانی نجات غریق و عضو هیأت رئیسه فدراسیون بین‌المللی والیبال شد و در همان حال به تألیف و ترجمه کتاب‌های چندی پرداخت. از جمله: ترجمه قوانین بین‌المللی بسکتبال از انگلیسی به فارسی، آزمایش آب، تنفس مصنوعی در نجات غریق، قوانین بین‌المللی والیبال و ۳۰۰ تمرین والیبال. نعمتی در 31 تیر 1394 از 

دنیا رفت.

 

رئیس سازمان تربیت بدنی از سال 1356 تا 1357 در روز 27 فروردین 1307 در تهران متولد شد. پدرش سپهبد امان‌الله جهانبانی (1353-1274) اصالتی ایرانی- گرجی داشت و مادرش هلن کاسمینسکی اهل شوروی بود. نادر هم در 18 سالگی تحصیلات خود در دانشگاه خلبانی نیروی هوایی شوروی را آغاز کرد و آنگاه وارد نیروی هوایی ارتش ایران شد. بعدها در آلمان دوره خلبانی هواپیمای جت را فرا گرفت و در همان جا به لطف آشنایی با لیدر تیم آکروجت ایالات متحده، فنون آکروباسی‌ با هواپیمای جت را نیز آموخت. در 1337 جهانبانی اولین تیم آکروجت ایران را با نام «تاج طلایی» تأسیس کرد و یک سال بعد در مسابقه‌ای با حضور نیروی هوایی ایران، نیروی هوایی آمریکا و نیروی هوایی بریتانیا تیم ایران مقام نخست را به دست آورد. این نخستین عنوان یک تیم ایرانی در رشته‌های هوایی بود. در این ایام تاج طلایی تشکیل شده بود از: نادر جهانبانی، محمد خاتم، امیرحسین ربیعی، سیامک جهان‌بینی و عبدالحسین مینوسپهر. علاوه بر رشته‌های هوایی، نادر در سوارکاری نیز تبحر داشت و به این رشته می‌پرداخت. در ایام انقلاب اعلام کرد که سرباز وطن است و حتی بعد از رفتن شاه از ایران نیز حاضر به ترک مملکت نشد. وی در روز 22 بهمن در دوشان‌تپه دستگیر شد؛ یک ماه بعد در 22 اسفند در پشت‌بام مدرسه علوی تیرباران شد و در قطعه 82 ردیف 38 شماره 35 بهشت زهرا به خاک سپرده شد. بعد از مرگ جهانبانی داستان‌های فراوانی درباره حرکات متحیرالعقول او با هواپیما ساخته شد که البته هیچ‌کدام واقعیت نداشت. حتی بعدها انوشیروان فرزند او نیز تأکید کرد که پدرش به دلیل انضباط فراوانی که داشت هرگز کاری نمی‌کرد که برای خلبانان جوان، بدآموزی داشته باشد. به همین خاطر ماجراهایی مثل عبور جهانبانی با هواپیما از زیر پل کارون، فرار از چنگ هواپیماهای عراقی و بازگشت به ایران و بلند کردن فانتوم از روی جاده همگی افسانه هستند.

 

زننده اولین گل ملی فوتبال ایران (بنا بر روایتی) در روز 20 مهر در طهران متولد شد. فوتبال را از تیم شهباز- از تیم‌های پایه باشگاه شاهین- آغاز کرد و در سال 1325 به تیم اصلی شاهین پیوست. یک سال بعد در بازی تیم ملی ایران مقابل نماینده ترکیه موفق شد گل اول ایران را در شکست یک-3 به ثمر برساند. هرچند از حریف ایران با عنوان ترکیه یاد شده است اما به نظر می‌رسد رقیب ایران، تیمی باشگاهی (احتمالاً باشاک شهیر) بود. برومند در دومین بازی ایران مقابل همین تیم نیز گل ایران را در تساوی یک-یک به ثمر رساند. بعدها در برتری ایران مقابل افغانستان و پاکستان در مسابقات دوستانه، تعداد گل‌های خود را افزایش داد. برومند در برابر افغانستان دو و مقابل پاکستان سه گل به ثمر رساند. او در سال 1329 با کنار رفتن محمدخاتم از تیم ملی، کاپیتان ایران در بازی‌های آسیایی دهلی نو شد و با تیم ملی ایران، نایب قهرمان اولین دوره این بازی‌ها شد.

در همان حال تحصیلات خود را در دانشگاه تهران ادامه داد و کارشناسی حقوق قضایی و دکترای حقوق سیاسی خود را از همین دانشگاه دریافت کرد. مدتی را هم در دانشگاه آمریکایی بیروت در لبنان گذراند و مدرک لیسانس و فوق لیسانس علوم اداری را از همین دانشگاه دریافت کرد. در همان حال این فرصت را یافت تا در تیم ملی لبنان نیز بازی کند. برومند بعدها در دهه 50، رئیس فدراسیون هم شد؛ البته فدراسیون وزنه‌برداری! وی در 17 اسفند 1389 از دنیا رفت.