برای اتخاذ یک سیستم تاکتیکی و استفاده از آن طی یک فصل پرفشار و پرنوسان، قطعاً باید دستان سرمربی تیم باز باشد و بتواند از بازیکنان مختلفی در یک پست بهره ببرد. استقلالِ لیگ بیستم شاید از معدود استقلال‌هایی باشد که پس از پایان یک فصل بخش اعظمی از بازیکنان خود را از دست نداده باشد. طی سال‌های گذشته به ‌وفور می‌دیدیم که پس از پایان یک فصل، بازیکنان استقلال با کوچ دسته‌جمعی آبی‌ها را تنها می‌گذاشتند و همین امر باعث می‌شد تا تیم در هفته‌های آغازین فصل آتی نتایج خوبی را کسب نکند. استقلال طی 5 سال اخیر به مبدأ خروج بازیکنان لیگ تبدیل شده بود و بازیکنان مهم و بزرگی مانند امید ابراهیمی، کاوه رضایی، مامه تیام، سرور جباروف و سیدمجید حسینی با عزیمت به اروپا و کشورهای حاشیه خلیج‌فارس، دست سرمربی را خالی می‌گذاشتند.

اتفاقی که امسال برای تیم محمود فکری افتاد اما در تاریخ این چندساله استقلال شاید بی‌سابقه باشد؛ آبی‌ها تا جایی که می‌توانستند اقدام به حفظ بازیکنان ارزشمندی همچون شیخ دیاباته، هرویه میلیچ، امیرارسلان مطهری و مهدی قایدی کردند و در عوضِ خروجی‌هایی مانند روزبه چشمی و علی کریمی، محمدحسین مرادمند و مهدی مهدی‌پور را به اسکواد پررنگ استقلال اضافه کردند تا محمودخان لااقل روی نیمکت نگرانی نداشته باشد. آنچه از لیست بازیکنان آبی‌پوش برای لیگ بیستم برداشت می‌شود، این‌ است که استقلال در هر پُست لااقل 2 بازیکن هم‌طراز را در اختیار دارد و این موضوع می‌تواند بدعت به ‌کارگیری واقعی از سیستم چرخشی را هم در لیگ ایران ایجاد کند.

میراث 2-5-3 آندره‌آ استراماچونی که شاید زاینده زیباترین بازی‌های تیم استقلال در نیم‌فصل اول لیگ نوزدهم بود، حالا به فکری رسیده تا آرپی‌جی‌زن سابق آبی‌ها در اندیشه تکرار این سیستم باشد. استفاده از این سیستم در فوتبال باشگاهی آماتور ایران به همان اندازه که می‌تواند نویدبخش بازی‌هایی زیبا و پرگل باشد، ممکن است مانند یک شمشیر دولبه عمل کرده و خودی‌ها را قلع و قمع کند. برپا کردن سیستم سه دفاعه ایتالیایی در لیگ بیستم مانند استفاده یک فرد غیرنظامی از اسلحه‌ای مملو از گلوله‌ است که شاید به قیمت جانش هم تمام شود. در توانایی محمود فکری با توجه به نتایج خوب‌اش در تیم نساجی شکی نیست اما شاید استفاده از سیستمی که تا به‌حال توسط یک سرمربی ایرانی نمایش موفقی نداشته، آبی‌ها را از پا در بیاورد. گرچه استقلالی‌ها در خط دفاعی با حضور عارف غلامی، محمد دانشگر، سیاوش یزدانی، محمدحسین مرادمند و شاهین طاهرخانی به‌طور کامل ابزار پیاده‌سازی این سیستم را دارند و دو بال تدافعی تیم هم با حضور وریا غفوری، سیداحمد موسوی، هرویه میلیچ و محمد نادری تقویت شده اما باز هم استفاده از این سیستم کم‌ریسک به‌نظر نمی‌رسد و دقیقاً مانند قدم زدن بر لبه پرتگاه است. استقلال با سرمربی محبوب ایتالیایی‌اش توانسته بود با کمی صبر و درنگ به موفقیت برسد و حتی تجربه صدرنشینی را هم کسب کند اما استراماچونی یک مربی خارجی و با تفکری حرفه‌ای بود و همان اوایلی هم که تیمش با سیستم 2-5-3 نتیجه نمی‌گرفت، اعتراضات تیفوسی‌های آبی روی سکوها را نیز به‌وفور مشاهده می‌کرد. حال آنکه محمود فکری در جدی‌ترین آزمون دوران سرمربیگری‌اش بتواند از سیستم همتای پیشین خود به نحو احسن گرته‌برداری کند، سؤالی‌ است که شاید بتوان به آن در هفته دهم لیگ بیستم پاسخ مناسبی داد.

استفاده فکری از سیستم سه دفاعه هیچ منعی ندارد و اتفاقاً نمایانگر ذات پویای وی برای کار در رختکن آبی‌هاست اما کاش نتیجه دست بردن به این شمشیر نهایتاً به سوختن یک سرمایه دیگر ختم نشود؛ چیزی مانند فرهاد مجیدی یا علیرضا منصوریان.

استقلال برای اولین‌بار در پنج سال گذشته با حفظ بخش زیادی از ترکیب فصل قبلش پا به رقابت‌های لیگ برتر می‌گذارد. در این میان اگر پنجره نقل و انتقالاتی این تیم هم باز شود چند بازیکن جدید هم به ترکیب این تیم اضافه می‌شوند. تنها جای نگرانی برای استقلالی‌ها از دست دادن علی کریمی و همچنین نداشتن یک بازیکن خلاق در خط میانی است.

استقلالی‌ها اما در خط دفاعی امسال با ترافیک زیادی از بازیکن مواجه هستند. آنها از فصل قبل سیاوش یزدانی، عارف غلامی، محمد دانشگر، آرش داجلیری، وریا غفوری، میلاد زکی‌پور و میلیچ را حفظ کرده‌اند. به این ترکیب اضافه کنید نادری، مرادمند و موسوی را که به این ترتیب می‌فهمیم استقلال اگرچه برای چیدن ترکیب خط دفاعی‌اش دست بازی دارد ولی به همان اندازه ایجاد توازن بین بازیکنانی که برخی از آنها به راحتی و بی‌سروصدا روی نیمکت نمی‌نشینند هم سخت است. نکته جالب در این میان این است که محمود فکری در بازی‌های پیش‌فصل استقلال از ترکیب دفاع سه نفره بهره برده است. سیستمی که استراماچونی به استقلال آورد و خوب هم جواب داد و بعد فرهاد مجیدی بعد از چندبار امتحان کردنش آن را کنار گذاشت و به ۴ دفاع در ترکیب تیمش روی آورد.

محمود فکری هم پیش از این و حداقل در فصل قبل در نساجی نشان داد که علاقه‌ای به استفاده از ۳ مدافع در خط دفاعی خود ندارد اما حالا در استقلال قصد دارد به این سیستم روی بیاورد. چیزی که با توجه به ترافیک در خط دفاعیش ممکن است تیم را دچار حواشی ناخواسته‌ای کند. نمونه‌اش به کارگیری عارف غلامی در پست دفاع چپ در بازی با چوکا بود که نارضایتی و تعویض تنبیهی او از سوی فکری را در پی داشت. آخر این هفته از استقلال فکری در اولین میدان رسمی در لیگ رونمایی می‌شود و خیلی‌ها منتظرند ببینند محمود فکری چه چیز تازه‌ای برای آنها فراهم کرده است. استقلالی که در فصل گذشته از ناحیه خط دفاعی ضربه زیادی خورده و امتیازات زیادی را از دست داده بود حالا می‌تواند با یک سال کنار هم نگهداشتن ستاره‌های خط دفاعی‌اش و اضافه کردن چند چهره جدید به آنها مشکل قدیم‌شان را برطرف کنند یا خیر؟

طنزیم

هومن جعفری     

 

کمتر از یک هفته تا آغاز رقابت‌های لیگ برتر باقی مانده و تیم‌ها مشغول برگزاری بازی‌های تدارکاتی و امتحان کردن بازیکنان و آرایش‌های متفاوت هستند. تیم استقلال هم از این قاعده مستثنی نیست و در آخرین بازی تدارکاتی خود با ۳ گل چوکای را شکست داد. فارغ از نتیجه مسابقه، در این دیدار یک تغییر مهم در آرایش تیم فکری ایجاد شده بود: تغییر از دفاع ۳ نفره به دفاع ۴ نفره.

وریا غفوری در سمت راست خط دفاع قرار گرفته بود، عارف غلامی مدافع چپ شده بود و یزدانی و مرادمند هم دو‌ مدافع میانی تیم بودند. در خط هافبک هم‌ به نظر می‌رسید شاهد یک آرایش لوزی بودیم که در آن مسعود ریگی به عنوان رأس عقب، رضاوند به عنوان رأس جلو و شجاعیان و اسماعیلی هم در دو سمت حضور داشتند. این اتفاق در حالی رخ داد که در دو دیدار تدارکاتی قبلی مقابل نفت مسجد‌سلیمان و شهرداری آستارا تیم فکری با ۳ مدافع به میدان رفته بود. حال پرسش اینجاست که آیا آبی‌ها قرار است همانند دوران استراماچونی و ابتدای حضور فرهاد مجیدی با ۳ دفاع بازی کنند یا همانند روز‌های آخر فرهاد از آرایش ۲-۴-۴ لوزی یا باکس بهره خواهند برد؟

روی کاغذ استقلال ابزار لازم برای بازی با هر سه این آرایش‌ها را دارد. به واقع نقطه‌ اشتراک آرایشات ذکر شده، نبود وینگر یا بال تخصصی در آنهاست. استقلال امسال و فصل گذشته هم‌ دقیقاً از فقدان بال تخصصی رنج برده‌ و اساساً همین مسأله باعث‌ شد‌ مجیدی در فصل گذشته بعد از آنکه تصمیم به تغییر آرایش تیمش از ۳ دفاع به ۴ دفاع گرفت، مجبور به به‌کارگیری آرایش ۲-۴-۴ لوزی یا باکس شد، زیرا در این دو مدل آرایش ۲-۴-۴، اغلب ۴ هافبک میانی را در ۴ پست خط هافبک قرار می‌دهیم و دو مدافع کناری تیم وظیفه حضور مداوم در فاز تهاجمی و تأمین عرض لازم در حملات را دارند. در استقلال فصل گذشته، وریا، میلیچ و زکی‌پور به دلیل حضورشان در پست وینگ – بک یا پیستون در زمان استراماچونی، عادت به حضور مداوم در حملات و بازگشت سریع به خط دفاعی داشتند، در نتیجه مجیدی و کادرش هم توانستند استفاده مطلوبی از این دو مدل آرایش ۲-۴-۴ ببرند.

استقلال امسال با حضور غفوری، احمد موسوی، هرویه میلیچ، محمد نادری و میلاد زکی‌پور نسبت به فصل قبل در پست فول – بک/ وینگ – بک تقویت شده است. با اضافه شدن محمد‌حسین مرادمند به جمع سیاوش یزدانی، محمد دانشگر، غلامی، آرش داجلیری و شاهین طاهرخانی، مدافعان میانی کافی هم در تیم استقلال حضور دارند. خط هافبک آبی‌ها هم با حضور مسعود ریگی، آرش رضاوند، داریوش شجاعیان و اضافه شدن مهدی مهدی‌پور، مهره‌های خوبی را به خود می‌بیند. بنابراین با توجه به این نفرات استقلال می‌تواند با هر یک از سه آرایش ۲-۵-۳، ۲-۴–۴ لوزی و ۲-۲-۲-۴(۲-۴-۴ باکس) بازی کند و همه ‌چیز به سلیقه‌ فکری و‌ ذهنیت تاکتیکی او‌ بازمی‌گردد که قصد دارد کدام آرایش را به‌کار بگیرد.

در حال حاضر تنها چیزی که در مورد این استقلال، با توجه به اسکوادی که در اختیار دارد، می‌توان گفت، عدم استفاده از آرایش‌هایی چون ۳-۳-۴ یا ۱-۳-۲-۴ است، زیرا در استقلال حال حاضر به جز بابک مرادی، متین کریم‌زاده و قایدی چهره دیگری باسابقه لیگ برتری توانایی بازی در پست وینگر را ندارد. ۶ روز دیگر و در تقابل با تیم خوب و تازه لیگ برتری شده مس رفسنجان، به تمامی این ابهامات پاسخ داده خواهد شد.