
وصال روحانی
روزنامه نگار
مهمترین تغییری که در دوره بعدی 2026 جام جهانی فوتبال اعمال میشود، 48 تیمی شدن مرحله نهایی این مسابقات است. این در حالی است که در دوره اول جام (1930) فقط 13 تیم شرکت کردند و حاضران بتدریج و در طول زمان به 16 و 24 تیم و در نهایت 32 تیم افزایش یافتند و روش 32 تیمی بودن از سال 1998 باب شده است. از سال 2026 با توجه به افزوده شدن 16 تیم به رقم قبلی به جای هشت گروه چهار تیمی، 16 گروه سه تیمی خواهیم داشت و از هر گروه 2 تیم بالا میآیند که مجموعاً 32 تیم میشوند. به این ترتیب مرحله حذفی طولانیتر میشود و ما مرحله یکشانزدهم نهایی هم خواهیم داشت و در پی آن مراحل یکهشتم، یکچهارم و نیمه نهایی هم مثل معمول برگزار خواهند شد و طبعاً با انجام بازی فینال کل کارزارها پایان خواهد یافت. در حالت فعلی از هر یک از گروههای هشتگانه دو تیم صعود میکنند که مجموعاً 16 تیم میشوند و قدمهای بعدی رویارویی آنها به طور حذفی در مراحل یکهشتم نهایی تا فینال و تعیین تیم قهرمان است.
در هر دو سیستم چه 32 تیمی فعلی و چه 48 تیمی در آینده، تیمهایی که تا فینال پیش میروند مجموعاً 7 بازی برگزار میکنند تا قهرمان شناسایی شود. بنابراین طول مدت برگزاری بازیها فرقی نمیکند و باز حدود یک ماه خواهد شد اما چند تغییر مهم دیگر در بافت و فرمول اجرای جام و سهمیه قارهها روی میدهد که برخی از آنها به وضوح به سود ما و البته قارههای دیگر است. سهمیه هر پنج قاره و منطقه بزرگ جهان در سیستم جدید طبعاً افزایش مییابد ولی شاید برنده اصلی آسیا باشد که سهمیه فعلیاش (چهار به اضافه نیم) به هشت (و به روایتی هشت به اضافه نیم) فزونی میگیرد. در وضعیت فعلی اضافه بر چهار تیمی که سهمیه صعود مستقیم به مرحله نهایی جامهای جهانی را میگیرند، تیم پنجم آسیا بعداً در مرحله پلیآف روبهروی نماینده قارهای دیگر (معمولاً امریکای شمالی و مرکزی یا امریکای جنوبی) قرار میگیرد و در صورت پیروزی مجوز حضور در جام جهانی را میگیرد. به همین سبب است که از لفظ «نیم» برای توصیف سهمیه پنجم استفاده میشود زیرا براساس نتیجه دیدار پلی آف ممکن است که اخذ شود و البته احتمال دارد که کسب هم نشود.
همه اینها آمد تا توضیح داده و تأکید شود که از همین حالا و بواقع از روز جاری باید برای جام جهانی «48 تیمی» طرح و برنامههایی دقیق بریزیم و از هر نظر بیدار و هوشیار باشیم و برای هر فرایند و احتمال تازهای که از این مکانیسم حاصل میآید، مهیا شویم. عبور ما از مرحله مقدماتی با توجه به هشت تیمی شدن سهمیه آسیا بسیار آسانتر از دفعات قبلی شده و «دستاوردی از قبل کسب شده» نشان میدهد و واقعاً هنر میخواهد که ما با این همه سهمیههای موجود صعود نکنیم و به مرحله نهایی مسابقات نرسیم اما باید برای آن مرحله و زمانی که به منزلگاه نهایی رسیدیم طرحها و نقشههای دقیقی داشته باشیم و از هیچ چیزی غافل نمانیم. در غیر این صورت حتی 3 تیمی شدن گروهها در مرحله نهایی سند و تضمینی برای اولین مرتبه صعود ما به مراحل حذفی رقابتها نخواهد بود، بخصوص که تیم ملی ما و بویژه مربیان آن مهارت خیرهکننده و ید طولایی در بالا نبردن ما از مرحله گروهی و نرسیدن به مراحل حذفی جامهای جهانی دارند و در این زمینه واقعاً خبرهاند!