سید علی بلند‌نظر  

 

رئال مادرید امشب با رئال سوسیداد بازی می‌کند. می‌توانید اسمش را دربی رئال‌ها بگذارید البته این‌طور نیست. رئال سوسیداد در 320 کیلومتری شمال پایتخت اسپانیا در ایالت باسک نزدیک مرز فرانسه است اما به نظر می‌رسد زمان خوبی برای پاسخ به این سؤال باشد که چرا در فوتبال اسپانیا این همه «رئال» داریم؟ فقط دارنده 13 قهرمانی اروپا، رئال مادرید و رئال سوسیداد نیستند، چهار تیم دیگر هم در دسته اول هستند که رئال یا به تلفظ اسپانیایی «ری آل» (معادل سلطنتی) را در نام خود دارند: رئال بتیس بالومپی، رئال کلاب سلتا د ویگو، رئال کلاب دپورتیوو اسپانیول و رئال کلاب دپورتیوو مایورکا.

در دسته دوم موسوم به سگوندا، رئال وایادولید، رئال اویدو، رئال ساراگوسا و رئال کلاب اسپورتینگ خیخون. در رده‌های پایین‌تر این هرم، رئال کلاب دپورتیوو لا‌کرونیا و رئال راسینگ کلاب د سانتاندر را در دسته سوم داریم. این همه رئال از کجا می‌آیند؟ عنوان خود را چگونه به دست آورده‌اند؟ آیا هر باشگاهی می‌تواند رئال باشد اگر بخواهد؟

لا رئال یا همان سوسیداد برای شروع خوب است. تیمی که در رده هشتم بهترین‌های تاریخ لالیگا است، دو بار در سال‌های اول دهه 80 قهرمان شده و آخرین عنوانش قهرمانی سال 2020 جام حذفی است. در کرانه ساحل زیبای سن سباستین واقع شده و به زبان باسکی به سفید و آبی‌ها مشهور است. به شکلی کاملاً تصادفی، بر اساس قرارداد اسپانسرشیپ با یک شرکت بیمه ورزشگاه آنوئتای این تیم در حال حاضر به «رئال آر‌نا» شناخته می‌شود.

 

داستان سوسیداد

ایناکی مندوسا، مورخ رسمی رئال سوسیداد می‌گوید: «باشگاه در 7 سپتامبر 1909 تأسیس شد. آن موقع نامش سوسیداد د فوتبال (جامعه فوتبال) بود. مدیران از شاه آلفونسوی سیزدهم خواستند به آنها عنوان رئال را بدهد. مثل اینکه نوعی پرستیژ بوده، تصور می‌کنم این درخواست را به خاطر آن ارائه کردند که خانواده سلطنتی تابستان خود را در سن سباستین می‌گذراندند.»

آلفونسوی سیزدهم که از زمان تولدش در 1886 تا اعلام رسمی «جمهوری دوم» اسپانیا پادشاه این کشور بود و سپس تبعید شد، علاقه داشت حاکمیت را به فوتبال مرتبط کند و برای خود محبوبیتی به دست آورد. مندوسا ادامه می‌دهد: «در فوریه 1910 ما رئال شدیم. رئال مادرید بعداً عنوان خود را به دست آورد، همین‌طور اسپانیول. ما یکی از اولین‌ها بودیم که ظرف پنج ماه به این عنوان رسیدیم.»

 

اولین رئال

اولین باشگاهی که عنوان رئال را به دست آورد، دپورتیوو لاکرونیا در سال 1909 بود. سوسیداد در 1910، اسپانیول در 1912، سلتاویگو و رئال بتیس در 1914 و رئال مادرید در 1920. این همه باشگاه رئال شدند و فدراسیون فوتبال اسپانیا (RFEF) هم نمی‌خواست عقب بماند.

پابلو گارسیا کوئروو کارشناس این فدراسیون می‌گوید: «RFEF در سال 1913 تأسیس شد و پادشاه همان سال عنوان رئال را به آن اعطا کرد. آن موقع چند باشگاه رئال شده بودند. باشگاه‌ها پادشاه را عضو افتخاری خود می‌کردند و برای تشکر، خاندان سلطنتی به آنها لقب رئال می‌داد. در واقع پادشاه است که لقب را می‌دهد، فدراسیون هم آن را به رسمیت می‌شناسد.»

قرن پرماجرای بیستم در اسپانیا با تغییر نام باشگاه‌ها همراه شد چون شرایط سیاسی ایجاب می‌کرد. مندوسا می‌گوید: «در جریان جمهوری دوم نام ما به دونوستیا فوتبال کلاب تغییر کرد. این نام تا بعد از جنگ داخلی (1939-1936) دوام آورد تا اینکه نام قدیمی برگشت و هواداران از اینکه باشگاه لا رئال شده، خوشحال بودند، جنجالی در کار نبود و به سیاست ربطی نداشت البته از نظر من.»

23 باشگاه رئال در پنج دسته فوتبال باشگاهی اسپانیا هستند (که البته شامل تیم‌های ذخیره مثل رئال مادرید کاستیا یا رئال سوسیداد ب نمی‌شود با آنکه در سیستم لیگ اسپانیا حضور دارند) از جمله قدیمی‌ترین تیم کشور رئال کلاب رکرئاتیوو د اوئلوا است که در فصل 2009-2008 در دسته اول بود و حالا دسته پنجمی قرار دارد.

 

جدیدترین رئال

بیشتر باشگاه‌ها عنوان خود را در دهه 1910 و 1920 به دست آوردند اما باشگاه‌ها همچنان خواستار دریافت این عنوان از خاندان سلطنتی هستند و گاه موفق می‌شوند مثل کلاب دپورتیوو گارا، تیمی از شهر کوچک گاراچیکو در جزیره تنریف که در سال 2012 «رئال» شد. پدرو مارتینس رئیس این باشگاه می‌گوید: «باشگاه سال‌های زیادی است که فعالیت می‌کند، تاریخ قابل توجهی دارد، در این جزیره بسیار معروف است. برخی از اعضای سابق باشگاه کمیته‌ای تشکیل دادند و اقدامات لازم را انجام دادند تا ما رئال شدیم.» حالا گارا جدیدترین رئال اسپانیا شده و به گروهی پیوسته که قدیمی‌ترین تیم اسپانیا و موفق‌ترین تیم اروپا نیز در آن حضور دارند. مارتینس ادامه می‌دهد: «این برای ما مایه افتخار است. فرایندی طولانی انجام شد. ما یک باشگاه کوچک هستیم. ما سه تیم جوانان داریم و یک تیم که در لیگ منطقه (لیگ محلی غیرحرفه‌ای تنریف) بازی می‌کند.»

از رئال مادرید تا رئال کلاب دپورتیوو گارا، خاندان سلطنتی در فوتبال اسپانیا نقش دارد، فقط مطمئن باشید که اسم‌ها را درست تلفظ کنید. همان‌طور که مندوسا می‌گوید: «ما سوسیداد نیستیم، ما رئال سوسیداد هستیم، نام ما این است.»