یادداشت
ژولین رایال
مرگ زودهنگام سه کشتیگیر سوموکار در یک بازه زمانی یک سال و نیمه زنگ هشدار را در مورد سلامت و امنیت کسانی که در این ورزش سنتی ژاپن فعالیت میکنند، به صدا در آورده است.
خرداد سال گذشته، کایوتاکا اوموری کشتیگیر 28 ساله که به نام مشهور سومو، شوبوشی معروف شده بود، یک ماه بعد از ابتلا به ویروس کرونا جان خود را از دست داد. اوموری که در سطوح پایین این ورزش فعالیت داشت، کمی بعد از آنکه شروع به سرفههای خونی کرد، در بیمارستان بستری شد اما شرایط بدنیاش به خاطر ابتلا به دیابت بدتر شد و به فاصله چند هفته به دلیل نارسایی چند عضو درگذشت.
بعد از مرگ اوموری، آناتولی میخاخانوف، کشتیگیر متولد روسیه که با نام اورورا مبارزه میکرد و سنگین وزنترین کشتیگیر تاریخ ورزش ملی ژاپن بود، هشدار داد کشتیگیرها سلامت خود را به خطر میاندازند برای اینکه به دنبال عنوان مقدس «دوهیو» یا حلقه برجسته هستند. میخاخانوف بالاترین وزن یعنی 293 کیلوگرم را برای خود انتخاب کرده بود.
او در مصاحبه با آساهی شیمبون گفت: «هرگز نمیشود به راحتی سلامتی را حفظ کرد وقتی شما در زندگی خود قبول کردهاید که یک کشتیگیر سومو باشید اما شما تنها کسی هستید که میتوانید از جانتان مراقبت کنید و هیچ کس در این رشته به سلامت شما اهمیتی نمیدهد.»
ورزشکاران این رشته تشویق میشوند برای اینکه وزن خود را بیش از حد معمول بالا ببرند و این ایده را آماری تقویت میکند که نشان میدهد میانگین کشتیگیران سوموکار امروزه حدود 160 کیلوگرم است که از 30 سال قبل 15 کیلوگرم اضافه شده است.
علاوه بر آن، شاخص توده بدنی (BMI) سوموکارها در حال حاضر به طور متوسط بیش از 47 است در حالی که BMI بیش از 25 را نشانهای از اضافه وزن تلقی میکنند.
میخاخانوف گفت: «درست است که شما نمیتوانید بدون خوردن بسیار زیاد خوب تمرین کنید اما هیچ چیز درباره بیماریهایی که به سراغتان میآید، نمیگویند. من واقعاً از مرگ همکارم ناراحت شدم و از همه کسانی که در این رشته فعالیت میکنند، میخواهم سلامت خود را نسبت به همه چیز اولویت دهند.»
او که 190 سانتیمتر قد دارد، در یک دوره افتخار میکرد به اینکه سنگین وزنترین کشتیگیر تاریخ این رشته در ژاپن است اما حالا به شهر زادگاهش، زایگرایوو در سیبری برگشته و از طریق شبکههای اجتماعی سعی دارد تلاش خود برای کاهش وزنی که در دوران کشتی در ژاپن اضافه کرده، به همه نشان دهد.
تلاشهای او برای اینکه ورزشکاران مراقب سلامت خود باشند البته بینتیجه بود و بعد از اوموری، دو سوموکار دیگر نیز جان باختند. در مرداد سال گذشته کشتیگیر بازنشسته معروف به مائتا در حالی که به گروهی از بچههای مدرسهای، حرکات سومو را میآموخت، روی زمین افتاد و در اثر حمله قلبی جان خود را از دست داد. مائتا در بیشتر دوران حضور در ورزش سومو بیش از 200 کیلوگرم وزن داشت در حالی که قدش 180 سانتیمتر بود.
آخرین مورد هم دو هفته قبل بود که سوموکار سابق جان خود را از دست داد. تویونومی که بیش از 200 کیلوگرم وزن داشت و در دسته اول مسابقات موسوم به ماکوچی در 30 تورنمنت شرکت کرده بود، در سن 56 سالگی بر اثر یک بیماری نامشخص درگذشت. این کشتیگیر سنگین وزن قبل از بهار سال 1999 به رتبه عالی «ماگه شیرا» رسیده بود، در یک دوره حرفهای 19 ساله حتی یک مسابقه را از دست نداد و در 1316 مسابقه شرکت کرد.
بعد از بازنشستگی، او به عنوان مربی در یک باشگاه فعالیت میکرد اما در سال 2002 اتحادیه سوموی ژاپن (JSA) را ترک کرد. سخنگوی JSA از اظهارنظر درباره ماهیت بیماری تویونومی خودداری کرد اما تأیید کرد او قبل از مرگ از چند عارضه پزشکی رنج میبرده است.
جان گانینگ که گزارشگر کشتی سومو برای روزنامه ژاپن تایمز است، میگوید مرگ شوبوشی در سال گذشته اتحادیه سوموی ژاپن را به این باور رسانده است که باید تمهیداتی برای حفظ سلامت سوموکاران در نظر بگیرد هرچند اجرای راهکارها به میل و سلیقه باشگاههای این رشته در سراسر ژاپن بستگی دارد.
او امیدوار است کشتیگیرهای جوان متوجه این مسئولیت شوند که سلامتشان در گرو توجه خودشان است همان نظری که میخاخانوف دارد. گانینگ میگوید: «در این مورد خاص نمیتوان تقصیر زیادی را گردن دیگران انداخت چون ورزشکارها خود باید مراقب سلامت خود باشند. تنها کسی که میتواند مراقب خوردن یک کشتیگیر باشد و وزنش را کنترل کند، خودش است. آنها باید خودشان حساسیت مسأله را درک کنند و این شامل میخاخانوف هم میشود. همه نوع بدن در کشتی سومو پیدا میشود اگرچه او را به عنوان یک تمریندهنده باانگیزه نمیشناختند و بیش از حد اضافه وزن داشت. او در دو دهه فعالیت کار خاصی نکرد اما متوجه شد نمیتواند به خاطر شرایطش کسی را سرزنش کند و خودش به فکر افتاد چون هیچ کس به جز او در قبال سلامتش، مسئولیت ندارد.»
منبع: دویچه وله