رسول مجیدی
روزنامه نگار
اگر نام جام جهانی ۱۹۹۰ را با کامرون بیاوریم، یا وقتی به جام ۹۸ فکر کنیم کرواسی در ذهن‌مان نقش ببندد، پس وقتی به جام جهانی ۲۰۲۲ نگاه می‌کنیم باید از مراکش بگوییم. پدیده واقعی جام. تنها کشور عرب زبان و مسلمانی که توانسته به جمع ۸ تیم برتر جام جهانی فوتبال راه یابد.
موفقیت آنها البته برای کارشناسان کلی‌گوی فوتبال ایران باب میل نیست. آنهایی که وقتی حرف از موفقیت رقبای ما در آسیا می‌شود فقط و فقط بحث برنامه‌ریزی و ثبات را پیش می‌کشند، حالا نمی‌توانند بگویند برنامه‌ریزی مراکشی‌ها بهتر از اسپانیایی‌ها بوده. هر طور حساب کنید، فوتبال پایه و باشگاهی اسپانیا از مراکش جلوتر است. ستاره‌های بهتری دارند، آکادمی‌های مدرن‌تری دارند. توجه‌شان به فوتبال پایه زبانزد است و خیلی چیزهای دیگر.
نکته جالب‌تر اینکه مراکش یکی از تیم‌های بی‌ثبات چند وقت اخیر فوتبال دنیا بوده. یکی از معدود تیم‌هایی که چند هفته قبل از جام جهانی سرمربی‌اش را تغییر داد و از وحید هلیل‌هودزیچ به ولید رکراکی رسید. نداشتن ثبات مربیگری البته برای مراکشی‌ها چیز غریبی نیست.
فوتبال مراکش در یکی دو دهه اخیر پر از ناکامی بوده. بعد از نایب قهرمانی آنها در جام ملت‌های آفریقای ۲۰۰۴، مراکش تا سال ۲۰۱۷ دیگر هرگز نتوانست در این رقابت‌ها حتی از گروهش صعود کند و در سال ۲۰۱۰ حتی به مسابقات صعود نکرد و در دور انتخابی حذف شد.
مراکش در این ۲ دهه بارها به سراغ مربیان طراز اول فرانسوی رفت. فیلیپ تروسیه، هنری میشل و حتی روژه لومه به مراکش آمدند اما نهایتاً یک سال دوام آوردند و فوتبال این کشور را بدون موفقیت ترک کردند. در نتیجه اکثر اوقات مربیان بومی هدایت مراکش را برعهده داشتند و هیچ‌کدام نتوانستند تیم ملی کشورشان را به جام جهانی یا موفقیت در جام ملت‌های آفریقا برسانند. آنها آخرین بار در سال ۱۹۹۸ و در دوره اول مربیگری هنری میشل فرانسوی بود که رنگ جام جهانی را دیده بودند و بالاخره بعد از ۲۰ سال دوباره به این رقابت‌ها راه یافتند.
 در سال ۲۰۱۶ فدراسیون فوتبال مراکش به سراغ یک مرد فرانسوی دیگر رفت؛ هروه رنار. او موفق شد با تکیه به نسل جدید فوتبال مراکش، بالاخره طلسم صعود به جام جهانی را بشکند. با این همه مسیر مراکش و رنار بعد از حذف از جام جهانی به بیراهه رفت و سکان هدایت تیم به دستان وحید هلیل‌هودزیچ بوسنیایی افتاد.
رابطه بعد او با برخی از ستاره‌ها و دو دستگی موجود در تیم باعث شد تا فدراسیون فوتبال مراکش علی‌رغم صعود به جام جهانی قطر، ۲ ماه قبل از شروع مسابقات او را اخراج کند و ولید رکراکی را جایگزینش کند؛ مردی که چندماه قبل با تیم الوداد مراکش قهرمان لیگ قهرمانان آفریقا شده بود تا تبدیل به دومین مربی مراکشی تاریخ شود که چنین عنوانی به دست آورده. رکراکی موفق شد ستاره‌هایی مثل حکیم زیاش را به تیم برگرداند و فضا را آرام کند اما سبک بازی او کاملاً با سبکی که رنار در سال ۲۰۱۶ پایه گذاشته بود متفاوت بود.
مراکش در جام جهانی ۲۰۱۸ هم مقابل ایران و هم مقابل پرتغال قدرتمند فوتبال مالکانه ارائه داد. آنها در مقابل تیم ملی ما ۶۸ درصد و در مقابل پرتغال ۵۵ درصد صاحب توپ بودند و فقط اسپانیا -که شاید مالکانه‌ترین شکل ممکن از فوتبال را در دنیا ارائه می‌دهد- موفق شد مدت زمان بیشتری توپ را در اختیار داشته باشد.
مدل بازی تیم رنار پرس از بالا بود ولی در تیم فعلی که رکراکی آن را هدایت می‌کند مراکش اغلب در زمین خود فضا را بر رقبا می‌بندد. این تیم در هیچ‌کدام از بازی‌های خود در جام جهانی فعلی مالکانه بازی نکرده است و حتی یک بار هم درصد مالکیت توپش بالای ۵۰ نبوده. آنها حتی در مقابل تیم قعر جدولی کانادا تنها ۴۱ درصد صاحب توپ بودند و همین نشان می‌دهد که سبک بازی آنها کاملاً تغییر کرده و نمی‌شود نام آن را پروژه‌ای گذاشت که رنار پایه‌گذاری کرده و رکراکی به نتیجه رسانده.
البته در فوتبال مغرب یک چیز ثابت مانده و آن رئیس فدراسیون فوتبال این کشور است که حالا چیزی حدود ۸ سال است که بر صندلی اول فوتبال مراکش تکیه زده و مردی است آشنا به امور مالیه. او یک سالی می‌شود که معاون وزیر اقتصاد مراکش هم شده و مسئولیت تنظیم بودجه کشور را برعهده دارد. فوزی لقجع که ۵۱ سال سن دارد از سال ۲۰۲۱ به عضویت شورای فیفا که مسئولیت گرفتن تصمیم‌های مهم این نهاد را دارد هم درآمده و حالا حتماً به روزهای بهتری برای فوتبال مراکش فکر می‌کند.   

امیررضا همایون
خبرنگار
سه‌شنبه شب هفته جاری، شب آخر مرحله یک هشتم نهایی جام جهانی 2022 قطر با برگزاری دو مسابقه به اتمام رسید و بدین ترتیب هشت تیم حاضر در مرحله یک چهارم نهایی رقبای خود را شناختند اما شب آخر این مرحله شگفتی‌های زیادی داشت.

بدون شک تیم ملی فوتبال مراکش یکی از شگفتی‌های جام بیست و دوم را رقم زده است، آنها که در مرحله گروهی با تیم‌های بلژیک، کرواسی و کانادا همگروه بودند، با کسب 7 امتیاز از سه مسابقه بالاتر از تیم‌هایی همچون کرواسی نایب قهرمان دوره قبل به‌عنوان صدرنشین موفق به صعود از مرحله گروهی شدند.
آنها در شرایطی باید در مرحله یک هشتم با شاگردان لوئیس انریکه مصاف می‌کردند که بسیاری از هواداران و کارشناسان فوتبال پیش از آغاز این رقابت شانس اسپانیا را برای صعود به جمع هشت تیم نهایی رقابت‌ها بیشتر می‌دانستند، اما یاران حکیم زیاش با ارائه یک نمایش حساب شده موفق شدند با کسب تساوی بدون گل مقابل لاروخا در 120 دقیقه بازی را به ضربات مرگبار پنالتی ببرند و در آنجا هم با درخشش یاسین بونو دروازه‌بان آماده خود، اسپانیا که یکی از مدعیان اصلی کسب جام طلایی بود حذف کنند و با صعود به مرحله یک چهارم نهایی رقابت‌ها پس از غنا به دومین تیم آفریقایی در دوازده سال اخیر تبدیل شوند که به این مرحله صعود می‌کند.
و حالا باید منتظر ماند و دید شاگردان الرکراکی موفق به حذف سلسائو اروپا و تاریخ‌سازی می‌شوند یا خیر، موضوعی که با توجه به عملکرد مراکشی‌ها در بازی سه‌شنبه شب به هیچ عنوان دور از انتظار نیست و باید گفت شاگردان سانتوس به هیچ عنوان کار راحتی برای عبور از نماینده قاره سیاه نخواهند داشت، بخصوص که دروازه‌بان مراکش با مهار چند پنالتی لاروخا نشان داد در این زمینه باتجربه است.
سوئیس محو شد
تیم ملی فوتبال سوئیس در حالی به مرحله نهایی جام جهانی صعود کرد که در مرحله مقدماتی این رقابت‌ها در قاره اروپا با ایتالیا قهرمان جام ملت‌های اروپا در سال 2020 همگروه بود.
آنها موفق شدند با ارائه دو بازی حساب شده و البته از دست دادن دو پنالتی سرنوشت‌ساز توسط جورجینیو بالاتر از شاگردان مانچینی به مرحله گروهی جام جهانی صعود کنند، موفقیتی که هواداران سوئیسی را به صعود این تیم تا مراحل پایانی امیدوار کرد. امیدی که پس از نمایش فوق‌العاده شاگردان یاکین مقابل صربستان به اوج خود رسید. اما سوئیس باید طبق قرعه در مرحله یک هشتم با پرتغال روبه‌رو می‌شد، مصافی که با پیروزی 6 بر1 یاران رونالدو مقابل سوئیس به پایان رسید و در آن سوئیس به هیچ وجه صلابت گذشته را نداشت. حتی یان زومر دروازه‌بان سوئیس هم که در سالیان اخیر یکی از کلیدی‌ترین بازیکنان این تیم بود در بازی محو شده بود.
 جانشین به حق کریس
یکی از اتفاقات عجیب ترکیب اولیه پرتغال در بازی سه‌شنبه شب نیمکت‌نشینی کریس رونالدو فوق ستاره این تیم بود، فرناندو سانتوس تصمیم گرفته بود به جای حضور رونالدو از ابتدا در بازی به گونسالو راموس ستاره جوان تیم فوتبال بنفیکا میدان دهد، انتخابی که در نگاه اول عجیب بود اما با گذشت زمان و ثبت اولین هت‌تریک این دوره توسط او مشخص شد این بازیکن جوان جانشین خوبی برای کریستیانو رونالدو
است.
حالا باید منتظر ماند و دید آیا گونسالو می‌تواند در ادامه مسابقات برای پرتغال گلزنی کند یا خیر، جالب است بدانید که او با ثبت سه گل از 6 گل تیم پرتغال در بازی مقابل سوئیس تنها دو گل با صدر جدول برترین گلزنان این دوره فاصله دارد.
در حال حاضر امباپه ستاره خط حمله خروس‌ها با 5 گل در صدر جدول برترین گلزنان رقابت‌ها قرار دارد.
 

خداحافظ کریم باوی عزیز
آخرین پرواز «پسر بلندپرواز جنوب»
کریم باوی، پسر نجیب و محجوب خرمشهر سرانجام تسلیم تقدیر آسمانی شد. کریم 9 دی 43 گام به دنیا گذاشت و زمان زیادی نبرد تا خود را به فوتبال ایران معرفی کند. او 20 ساله بود که در شاهین جایی ثابت برای خود دست و پا کرد و یک سال بعد به تیم ملی رسید. و بلافاصله از شاهین به پرسپولیس رفت. کریم مثل خیلی از بازیکنان بزرگ دهه 60 نتوانست بازی‌های متعدد ملی داشته باشد و در ۲۳ بازی ملی 10 گل به ثمر رساند و بعد از خداحافظی از تیم ملی، به شاهین برگشت و با پیراهن شاهین اهواز با فوتبال خداحافظی کرد. شیوه بلندشدن او از زمین برای زدن ضربه سر و گل‌های هوایی او کریم را بعد از مرحوم همایون بهزادی به دومین سرطلایی فوتبال ایران معروف کرد. کریم باوی، چهره مظلوم و باحیای فوتبال ما در روزهای آخر زندگی با بیماری دست و پنجه نرم کرد؛ اما دیروز سرانجام تاب نیاورد و برای آخرین بار به آسمان پرواز کرد.
 

رونالدو با پرتغال تمرین نکرد
تمرین دیروز تیم ملی پرتغال در حالی برگزار شد که فرناندو سانتوس بازیکنان ذخیره را در زمین به کار گرفت تا باتوجه به نیمکت‌نشینی، فعالیت شدیدی را داشته باشند.
در حالی که خبرنگاران منتظر حضور کریستیانو رونالدو در بین این بازیکنان بودند اما فوق‌ستاره پرتغالی به همراه دیگر بازیکنان نیمکت‌نشین به کمپ تمرینی نرفت. رونالدو در عوض کنار بازیکنان اصلی ماند که تمرین خود را در سالن انجام دادند و ریکاوری کردند. این در حالی است که کاپیتان پرتغال هیچ مصدومیت خاصی هم نداشت. سه‌شنبه شب کریستیانو رونالدو برای اولین بار پس از ۳۱ بازی در تورنمنت‌های رسمی، روی نیمکت نشست و همین موضوع واکنش تند همسر او به تصمیم سرمربی پرتغال را به‌دنبال داشت. پیش از آن فرناندو سانتوس از برخورد رونالدو در لحظه تعویض در بازی کره‌جنوبی اعلام نارضایتی کرده بود. باتوجه به درخشش گونسالو راموس و هت‌تریک او به‌عنوان جانشین رونالدو، احتمال دارد کریستیانو مقابل مراکش هم نیمکت‌نشین باشد؛ موضوعی که او از همین حالا نشان داده به مذاقش خوش نمی‌آید.


اینفانتینو: بهترین مرحله گروهی تاریخ بود
رئیس فیفا مرحله گروهی جام جهانی ۲۰۲۲ قطر را به‌عنوان بهترین مرحله تاریخ ادوار این رقابت‌ها معرفی کرد. دیدارهای مرحله گروهی جام جهانی شگفتی‌های بزرگی مانند شکست آرژانتین مقابل عربستان، پیروزی‌های ژاپن مقابل آلمان و اسپانیا، حذف بلژیک از مرحله گروهی و... در خود داشت. اینفانتینو که همه رقابت‌های جام را سعی کرد از نزدیک ببیند در این مورد گفت: من تمامی مسابقات را دیده‌ام و به زبان خیلی ساده و روشن، این بهترین مرحله گروهی جام جهانی فوتبال بوده است. بازی‌ها در استادیوم‌های زیبا با کیفیت عالی برگزار شده‌اند. این دیدارها نکات مثبتی داشت و نتایج به دست آمده توسط برخی از کشورها نشان‌دهنده سطح بالای فوتبال است. این واقعیت را نباید نادیده بگیریم که برخی از تیم‌ها برای اولین بار در یک‌هشتم نهایی در قطر حضور داشتند. دیگر هیچ تیم کوچک و بزرگی وجود ندارد.